Kwestionariusze do samodzielnego wypełniania - czy to dobry wybór?

Do tej pory omówiliśmy, w jaki sposób zadawać pytania i dobierać respondentów do naszych badań. Tym razem zajmiemy się kwestionariuszami do samodzielnego wypełniania.

Najczęstszą formą badań za pomocą tego typu kwestionariusza jest ankieta pocztowa. Niekiedy formularze rozdawane są również respondentom zgromadzonym w tym samym miejscu i czasie - na przykład uczniów czy studentów zebranych w sali lub pasażerów w pociągu.

Ankiety rozsyłane po domach mogą być odbierane osobiście przez ankieterów, może również zajść sytuacja odwrotna – po rozdaniu przez ankietera osoby badane zostaną poproszone o wypełnienie kwestionariuszy i ich odesłanie. Badania, w których ankieter bierze udział w rozdaniu i / lub odbiorze kwestionariuszy charakteryzują się większą zwrotnością. Jeżeli jednak decydujemy się na rozesłanie kwestionariuszy pocztą, musimy dołączyć do nich także list wyjaśniający i kopertę zwrotną ze znaczkiem.

Oczekując na zwrot kwestionariuszy badacz może rozpocząć odnotowywanie zmiennego poziomu zwrotów wśród respondentów.  Im dłużej potencjalny respondent zwleka z odpowiedzią, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że w ogóle odpowie. Pewnym rozwiązaniem jest wysyłanie listów przypominających, najlepiej wraz z nowym kwestionariuszem, na wypadek zagubienia wcześniej przesłanego. Najlepszy czas na wysłanie przypomnienia to około dwa-trzy tygodnie od wysłania poprzedniego kwestionariusza.

Należy mieć na uwadze, że stuprocentowy poziom zwrotów praktycznie nie istnieje. Jednak im jest on większy, tym prawdopodobieństwo znaczących obciążeń w próbie jest mniejsze (i na odwrót). Za wystarczającą jest uważana zwrotność na poziomie 50%.

Czym jest analiza wtórna?

Jednym ze sposobów prowadzenia obserwacji są badania sondażowe, które obejmują następujące etapy: 1) budowę kwestionariusza, 2) dobór próby, 3) zbieranie danych poprzez wywiady lub kwestionariusze przeznaczone do samodzielnego wypełniania. Przeprowadzenie badań od momentu sporządzenia kwestionariusza do ukończenia analizy pozyskanych danych może zająć kilka miesięcy a nawet rok. Można jednak przyspieszyć nasze badania, sięgając po tak zwaną analizę wtórną.

Analiza wtórna to taka forma badań, w której dane zebrane i przetworzone przez jednego badacza są archiwizowane, by mogły być ponownie przeanalizowane przez innego, w zupełnie odmiennym celu. Dlatego też tworzone są specjalne bazy danych (na przykład na stronach internetowych ośrodków przeprowadzających takie badania) zawierające zgromadzone dane, by można je później wykorzystywać do kolejnych analiz. Dostęp do niektórych baz danych (na przykład prowadzonych przez ośrodki amerykańskie) może się wiązać z płatną subskrypcją.

Zaletą wtórnej analizy jest z pewnością niższy koszt (nawet z uwzględnieniem ewentualnego płatnego dostępu do danych), a także szybkość ich przeprowadzenia. Minusem może być z kolei niepełne dopasowanie celów badawczych naszych poprzedników do naszych celów. Badacz musi więc rozstrzygnąć, na ile wcześniej zadane pytanie będzie stanowić pomiar zmiennej, którą sam chce analizować.